Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2011

FEEL BILL

O Δημήτρης Αθανίτης μιλά με τον Μπιλ Μουσούλη



O Bill Mousoulis, ανεξάρτητος ελληνο-αυστραλός σκηνοθέτης βρέθηκε στην Αθήνα για την προβολή της ταινίας του Nocturne (Νυχτωδία), στις Νύχτες Πρεμιέρας. Ο Δημήτρης Αθανίτης είχε πολλούς λόγους για να μιλήσει μαζί του.

-Εκτιμώ ιδιαίτερα το ότι κάνεις ταινίες αποδεσμευμένος από τα χρήματα. Και, όσο μπορώ να κρίνω από τη μία ταινία σου που είδα, κάνεις ένα σινεμά συνθετικό, με σκέψη, χωρίς να ακολουθείς κάποιο γνωστό μοντέλο.

-Κάνω ένα σινεμά προσωπικό, που έχει επιρροές αλλά που τελικά είναι, νομίζω, δικό μου.

-Αν και ταινία είδους, ταινία με βαμπίρ, η ταινία σου «Νυχτωδία», επιχειρεί μια υπέρβαση του είδους. Με πλάνα από την καθημερινή Μελβούρνη, εισαγωγικά κείμενα, με ποητικούς μονολόγους αλλά και το κομμάτι του Σοπέν εκτελεσμένο ζωντανά σαν άνοιγμα και κλείσιμο, συνθέτει μια μεταφορική ματιά πάνω σε μια κοινωνία.

Επίσης μου έκανε εντύπωση ο συνδυασμός μιας φιλολογικής αίσθησης που παραπέμπει σ ένα ευρωπαικό, γαλλικό σινεμά, μαζί όμως με μια σωματικότητα, που συναντάμε κυρίως στο αμερικάνικο σινεμά.

-Πράγματι, στη σκηνή στην αποθήκη όπου τα βαμπίρ γυμνά περιτρυγιρίζουν το θύμα τους, μου είπε κάποιος ότι του θύμιζε το Σαλό του Παζολίνι, που βγάζει αυτή την αρχέγονη πλευρά του ανθρώπου. Οντως η ταινία μου, συνδυάζει μια σωματικότητα με μια φιλοσοφική πλευρά ταυτόχρονα.

-Είναι η 8η ταινία σου. Πότε ξεκίνησες σαν σκηνοθέτης;

-Ξεκίνησα το 1982, 19 χρονών, κάνοντας μόνος μου ταινίες σε σούπερ 8 και ταυτόχρονα έβλεπα πολύ σινεμά κι οι επιρροές μου ήρθαν μέσα από τον Αντονιόνι, τον Μπρεσσόν αλλά και αμερικανούς οπως ο Κάπρα ακόμη κι ο Σπίλμπεργκ Το 1993, έκανα τη πρώτη μου μεγάλου μήκους Εκανα περίπου 40 μικρές ταινίες αυτά τα 11 χρόνια, oι περισσότερες σε σούπερ 8, όπως άλωστε και οι δύο πρώτες μεγάλου μήκους.

-Είσαι και ο παραγωγός στις ταινίες σου;

-Ναι, πάντα εγώ κάνω την παραγωγή. Μια-δυο φορές είχα μια βοήθεια από κάποιους παραγωγούς. Αλλά μιλάμε πάντα για μικρά ποσά.

-Αλήθεια ποιο είναι το μπατζετ της Νυχτωδίας;

-Είναι 3.000 €. Μόνο για φαγητό και κάποια έξοδα κίνησης. Ολοι εργάσθηκαν χωρίς αμοιβή.

-Σχεδόν απίστευτο! Βέβαια είναι μια ταινία σε βίντεο, αλλά έχει στοιχεία που δίνουν αίσθηση κάποιου μπάτζετ. Και μιλάμε για μια ταινία που κάνει καριέρα σε φεστιβάλ.

-Ναι, πριν απο τις Νύχτες Πρεμιέρας ήταν στο Λονδίνο, αμέσως μετά θα πάει στο Κορκ, στο Παρίσι, στην Ολλανδία, ενώ στο Φεστιβάλ Φανταστικού στις Βρυξέλλες, ένα πολύ μεγάλο φεστιβάλ, η ταινία παίχτηκε με 900 θεατές στην αίθουσα. Εξ άλλου υπάρχει ενδιαφέρον και για διανομή από την αμερικανική εταιρεία Τrauma.

-Είναι πραγματικά εντυπωσιακό για μια κυριολεκτικά χειροποίητη ταινία. Ομως ας μην ξεχνάμε ότι έχεις και μια ιστορία πίσω σου.

-25 χρόνια σαν σκηνοθέτης με 8 μεγάλου μήκους και περίπου 80 μικρού.

-Μόνο με τον Φασμπίντερ μπορώ να σε συγκρίνω. (γέλια).

-Ναι, ο Φασμπίντερ έκανε πιο πολλές ταινίες από τα χρόνια που έζησε.

-Πες μου πως ξεκίνησες στο σινεμά. Οι γονείς σου γεννήθηκαν στην Ελλάδα.

-Γεννήθηκα στη Μελβούρνη και μεχρι τα 18, δεν είχα κάποια ιδιαίτερη σχέση με το σινεμά, η την τέχνη γενικώτερα. Οταν τελείωσα το σχολείο, για ένα χρόνο επίτηδες έμεινα σπίτι, δεν πήγα για σπουδές και πέρασα τους πρώτους έξη μήνες βλέποντας ταινίες. Ανακάλυψα τον Μπέργκμαν, τον Γκοντάρ, το αμερικάνικο σινεμά, αλλα και τότε ακόμη, δεν ήξερα αν ήθελα να κάνω σινεμά. Ολα ξεκίνησαν από μια εικόνα, που ήρθε στο μυαλό μου ένα βράδυ. Μια εικόνα που ήξερα ότι ήταν το τελευταίο πλάνο σε μια ταινία που θα ήθελα να κάνω. Και ταυτόχρονα ένιωθα ότι ήξερα την ιστορία μέχρι αυτό το τελευταίο πλάνο. Ηταν κάτι ξαφνικό, σαν αποκάλυψη. Κάτι που δεν το πριμένεις και μαζί νιώθεις ότι όλη η ζωή σου πιά θα περιστρέφεται γύρω απο αυτές τις εικόνες, το σινεμά.

-Την έκανες αυτή την ταινία;

-Την έκανα, λέγεται Doubt (Αμφιβολια). Ημουν 19 χρονών, ο πατέρας μου δεν ήθελε να ακούσει για σινεμά, η μητέρα μου όμως με βοήθησε, μού έδωσε 1000 δολλάρια για να πάρω μια κάμερα σούπερ 8, κι έτσι ξεκίνησα.

-Κάνεις και κάμερα στις ταινίες σου;

-Σπάνια πια. Αυτό που μου αρέσει και κάνω πάντα είναι το μοντάζ. Στο συνεργείο του Nocturne δούλεψαν περίπου 8 άτομα. Βέβαια γυρίζω αρκετά γρήγορα τις ταινίες μου, συνήθως σε 2-3 βδομάδες. Για το Nocturne χρειάστηκα 4 εβδομάδες, γιατί ήταν όλο νυχτερινά και άλλους τρεις μήνες για το μοντάζ.

-Υπάρχουν κι άλλοι στην Αυστραλία που κάνουν τόσο χαμηλού μπάτζετ ταινίες;

-Περίπου 30-40 ταινίες γυρίζονται μ’ αυτό τον τρόπο κάθε χρόνο. Με μπάτζετ γυρίζονται περίπου 20 ταινίες κι απ’ αυτές οι 10-12 βρίσκουν διανομή ενώ οι άλλες βγαίνουν κατευθείαν στο βίντεο. Αυτές οι «εμπορικές» ταινίες έχουν μπάτζετ στα 2-3 εκατομύρια οι περισσότερες και μερικές από 1-1,5 εκατμ. Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχει ένα μεγάλο κενό και μετά περνάμε από το 1 εκατομ. που είναι το μικρότερο επιτρεπόμενο, σε ταινίες που γίνονται με 10.000.


-Αυτές οι low budget ταινίες βρίσκουν καμιά φορά διανομή;

-Είναι δύσκολο. Υπάρχει ένα αντεργκράουντ φεστιβάλ στη Μελβούρνη όπου συνήθως παίζονται και βρίσκουν διέξοδο. Τελευταία μια ταινία που έγινε μόνο με 3.000, βρήκε διανομή, επενδύθηκαν άλλες 300.000 γι αυτό και βγήκε.

-Εχουν διανομή οι ταινίες σου;

-Μερικές μόνο. Πιο εμπορική ταινία μου μέχρι στιγμής μια μικρού μήκους Between Us που έγινε το 1989 και μάλιστα με αρκετά λεφτα, 70.000.

-Ποια πιστεύεις ότι είναι η θέση σου Μπιλ, στο αυστραλέζικο σινεμά;

-Υπάρχει αντεργκράουντ, αρτ και εμπορικό, σαν τρεις μεγάλες ομάδες. Εγώ είμαι ανάμεσα στο αντεργκράουντ και το αρτ. Οι περισσότεροι στο αντεργκράουντ κάνουν κάποιο είδος, εγώ όχι. Από την άλλη, στο χώρο του αρτ, πολλοί θεωρούν πολύ ρεαλιστικό το στυλ μου, σχεδόν «άσχημο», επειδή στο χώρο αυτό συχνά η εικόνα είναι «καθαρή».

-Η αγγλική γλώσσα είναι μια βοήθεια για το αυστραλέζικο σινεμά;

-Θα νόμιζε κανείς ότι έτσι είναι αλλά τελικά ισχύει το αντίθετο. Οι αυστραλέζικες ταινίες θέλουν να είναι αμερικάνικες όμως τελικά δεν είναι. Αυτό είναι ένα γενικώτερο θέμα στην αυστραλία, η αυστραλέζικη ταυτότητα. Νιώθω τα τελευταία χρόνια κάποιο αδιέξοδο στην αυστραλία και στο τοπικό σινεμά. Σκέφτομαι σοβαρά να έρθω στην Ευρώπη, να συνεχίσω να κάνω εδώ τις ταινίες μου, στη Γαλία ίσως, η κάπου αλλού.

-Εχεις ενεργή συμμετοχή στο πολύ γνωστό και τελείως ιδιαίτερο site για το σινεμά του δημιουργού, το Senses of Cinema.

-Είχα την ιδέα γι αυτό το site και ήμουν εγώ που το ξεκίνησα με την φίλη μου Φιόνα Βιλάλα, και έχει περίπου 9 χρόνια ζωής. Ηθελα από την αρχή να κάνω κάτι σοβαρό που όμως να μην είναι ακαδημαικό αλλά ούτε και κάζουαλ. Υπήρχαν αρκετοί κριτικοί που ενδιαφέρθηκαν να γράψουν και που είχαν δημιουργική γραφή. Για 2-3 χρόνια ασχολήθηκα αποκλειστικά με το Senses of Cinema και δεν έκανα καμιά ταινία. Τώρα πια δεν ασχολούμαι ενεργά.

-Κάνεις περίπου μια ταινία τον χρόνο;

-Τα τελευταία 4 χρόνια έχω κάνει 3 ταινίες.

-Τα μπάτζετ των ταινιών αυτών είναι στα ίδαι μεγέθη με το Nocturne, δηλ. στα 3.000 €;

-Η προηγούμενη ταινία μου, Blue Notes, έγινε με 20.000 € χάρη σε μια κρατική επιχορήγηση. Την αμέσως προηγούμενη ταινία μου, Spring Rhapsody, την έκανα, δεν θα το πιστέψεις, τελείως μόνος, χωρίς καθόλου συνεργείο, μόνο με ηθοποιούς σε φυσικούς χώρους. Εκανα κάμερα, ενώ τοποθετούσα το μικρόφωνο κάπου κοντά στους ηθοποιούς για να γράφει. Ηταν η πρώτη ταινία μου σε ντίτζιταλ βίντεο. Χρησιμοποίησα μια μικρή κάμερα και χάλασα περίπου 300 ευρώ μόνο για φαγητό των ηθοποιών. Ακολούθησα την τεχνική που είχα στο σούπερ 8 και ήθελα να δω πόσο γρήγορα μπορώ να ολοκληρώσω μια μεγάλου μήκους ταινία και δεν εννοώ μόνο το γύρισμα. Ολη η ταινία μαζί με το σενάριο, χρειάστηκε 2 μήνες και μια βδομάδα για να γίνει. Από μια ιδέα δηλαδή, μέχρι την έτοιμη ταινία.

-Δεν είχες καν έτοιμο σενάριο όταν ξεκίνησες.

-Οχι. Ξεκίνησα την πρώτη μέρα της Ανοιξης, τηλεφώνησα στους ηθοποιούς, μιλήσαμε για τους χαρακτήρες και την πλοκή, και αρχίσαμε ταυτόχρονα γυρίσματα

που κράτησαν 3-4 βδομάδες. Εκανα μοντάζ για άλλες 3-4 βδομάδες και η ταινία ήταν έτοιμη. Ηθελα όπως σου είπα, να δω πόσο γρήγορα μπορώ να κάνω μια ταινία, έχοντας στο μυαλό μου το παράδειγμα του Γκοντάρ. Είχα 5 διαφορετικές ιστορίες και πολλές μέρες συναντιώμαστε χωρίς να ξέρουμε τι ακριβώς θα γυρίσουμε.

-Οι προηγούμενες ταινίες σου γυρίστηκαν σε φιλμ;

-Ναι, οι τρεις προηγούμενες μεγάλου μήκους έγιναν σε φιλμ 16 μμ, είχαν μεγαλύτερο κόστος και δεν έκανα εγώ κάμερα. Οι δύο πρώτες μεγάλες ταινίες μου γυρίστηκαν σε σούπερ 8.

-Οι ηθοποιοί σου είναι επαγγελματίες;

-Κάποιοι ναι, αλλά πολλοί είναι ερασιτέχνες. Τον πρωταγωνιστή στο Nocturne τον βρήκα μέσα από αγγελία που έβαλα σε εφημερίδα. Ο Αλεξ Σπήαρς δεν είχε κάνει τίποτα μέχρι εκείνη τη στιγμή.

-Στην ταινία όμως έχει μια έντονη και κινηματογραφική, θα έλεγα παρουσία όπως και η πρωταγωνίστρια σου.

-Ηθελα ένα πρόσωπο διαφορετικό, αληθινό. Ο Αλεξ ήθελε να το κάνει σαν εμπειρία, δεν ενδιαφέρεται να κάνει καριέρα ηθοποιού. Η Βανέσσα ντε Λάργκις έχει κάνει κάποιες μικρού μήκους και έχει μια μικρή εμπειρία.

-Οι άλλοι ηθοποιοί της ταινίας;

-Ο ηθοποιός που παίζει τον Κανίβαλο, είναι ποιητής, έχει μια εμπειρία από ποιητικές παρουσιάσεις σε κοινό. Μ΄αρέσει πάντα να παίρνω ηθοποιούς που δεν έχουν εμπειρία, γιατι βγάζουν κάτι πιο αληθινό και πιο πρωτότυπο.

-Η Μελβούρνη είναι μια μεγάλη ελληνική πόλη μια κι έχει μια παροικία 300.000 ελλήνων περίπου. Παίζονται ελληνικές ταινίες στις αίθουσες;

-Γίνεται ένα φεστιβάλ ελληνικών ταινιών, το παρακολουθούν αλλά ούτε η πιο εμπορική ελληνική ταινία δεν μπορεί να σταθεί στην αίθουσα. Νομίζω ούτε καν στο βίντεο.

-Ποια είναι η κινηματογραφική γεωγραφία της Μελβούρνης;

-Υπάρχουν 30 περίπου μούλτιπλεξ με 6 αίθουσες συνήθως το κάθε ένα και μετά υπάρχουν και μεμονωμένες αίθουσες και ακόμη κάποιες αίθουσες που παίζουν ταινίες τέχνης. Η Μελβούρνη σαν μέγεθος πλησιάζει την Αθήνα, με 3-3,5 εκατομύρια κατοίκους και είναι η πόλη όπου δραστηριοποιούνται οι πιο πολλοί σκηνοθέτες στο χώρο του σινεμά τέχνης. Το Σίδνευ είναι μεγαλύτερο αλλά με πιο εμπορικό προσανατολισμό. Οι υπόλοιπες πόλεις έιναι αρκετά μικρές για να παίξουν κάποιο ουσιαστικό ρόλο.

-Τι ποσοστό καλύπτει το αυστραλιανό σινεμά μέσα στην τοπική αγορά;

-Συνήθως είναι πολύ κάτω, περίπου στο 3% των εισητηρίων. Κάποιες χρονιές ανεβαίνει στο 6%, 7%, αλλά αυτή είναι η εξαίρεση.

-Τηλεόραση και σινεμά είναι συγκοινωνούντα δοχεία στην Αυστραλία;

-Οχι απόλυτα. Υπάρχουν τηλεοπτικοί ηθοποιοί που δεν μπορούν να περάσουν στο σινεμά, όπως και σκηνοθέτες που κάνουν μόνο σινεμά.

-Σκηνοθετείς, κάνεις την παραγωγή, το μοντάζ, γράφεις και τα σενάρια των ταινιών σου;

-Τα περισσότερα είναι δικά μου αλλά στο Nocturne συνεργάστηκα μ’ ένα φίλο

πέρση ποητή. Οσο για τη μουσική, το βασικό θέμα γράφτηκε από ένα χέβυ μέταλ γκρουπ τους Spider Coat Canyon, ενώ πήρα και κομμάτια από δικές τους συλλογές.

Οπως εκτελέστηκε ζωντανά πάνω στο γύρισμα και το πρώτο κομμάτι, μια νυχτωδία του Σοπέν.

-Ηταν πολύ ενδιαφέρον αυτό το πρόσωπο, και τελείως ανεξάρτητο από όλα τα άλλα.

-Η ταινία ανοίγει και κλείνει με την πιανίστρια, και στην αρχή δεν ξέρουμε που ακριβώς παίζει, ίσως σε κάποια μεγάλη αίθουσα. Στο τέλος βλέπουμε ότι είναι μόνη, σε ένα μικρό χώρο. Σηκώνεται, βγαίνει έξω στο φως με το πρόσωπο της χλωμό σαν φάντασμα και και είναι σαν όλη η ιστορία με τα βαμπίρ να ήταν στο μυαλό της. Η σαν ολη η ταινία νε είναι μια μουσική σαν την μουσική που η ίδια παίζει.

Ο Μπιλ Μουσύλις έχει κάνει πολλές ταινίες, έχει δημιουργήσει ένα αναγνωρισμένο διεθνώς site, αλλά εξακολουθεί να κάνει σινεμά με ελάχιστα χρήματα. Αυτό είναι μια ηθική στάση αλλά και μια πρόκληση απέναντι στη λογική ενός ολόκληρου συστήματος. Αυτή η ανεξαρτησία, του δίνει την ουσιαστική καλλιτεχνική ελευθερία, να μένει έξω από τα κλισέ, και κυρίως τα κλισέ των αισθητικών και θεματικών επιλογών. έχοντας σαν κύριο στόχο αυτό το ιδιαίτερο που θέλει να εκφράσει. Ενα feeling, μια αίσθηση, όπως λέει κι ο ίδιος. Αυτό δεν είναι που τελικά μετρά πάντα στο σινεμά; Αυτό δεν είναι που μένει από μια ταινία;

Γκαλερία Κοραή, Αθήνα, Σεπτέμβριος 2008, ΜΟΤΕΡ τ

ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΣΙΝΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΙ

Ο Παύλος Κάγιος μιλά με τον Δημήτρη Αθανίτη


Συνήθως ένας δημοσιογράφος ανακρίνει ένα σκηνοθέτη, προσπαθώντας να φωτίσει προθέσεις, διαδρομές, κίνητρα. Ο Δημήτρης Αθανίτης ένιωσε την ανάγκη να κάνει το αντίθετο. Θέλησε να ανακαλύψει μέσα από ποιούς δρόμους οδηγείται στο σινεμά, κάποιος που γράφει γι αυτό . Ο Παύλος Κάγιος γράφει χρόνια για το σινεμά, κι είναι γνωστός από τις στήλες του στα ΝΕΑ. Ομως γράφει και μυθιστορήματα. Στο τέλος του 2008, θα εκδοθεί το τέταρτο βιβλίο του, Και με κλειστά μάτια θα βλέπω.

-Πως ανακάλυψες τον κινηματογράφο?

-Η λατρεία της μητέρας μου για το σινεμά, ήταν αυτή που μού άνοιξε τη πόρτα. Αποό πολύ μικρός, 5-6 χρονών, ήμουν κάθε βράδυ στα θερινό. Οταν 11-12 χρονών άρχισα να πηγαίνω και μόνος, το σινεμά ήταν πια, όλη μου η ζωή. Η καθημερινότητα ήταν ένας εφιάλτης, που τον θεωρούσα ένα ψέμμα. Η αληθινή ζωη ήταν στο πανί! Ελεγα ότι όταν μεγαλώσω θα ζω όπως στο σινεμά!

-Που μεγάλωσες?

-Στο Μεταξουργείο . Κολωνός, Κεραμεικός, Ακαδημία Πλάτωνος, Θησείο, αυτές οι γειτονιές ήταν ο κόσμος μου.

-Αν κάποιο Σάβαττο ή Κυριακή δε πηγαίνατε σινεμά, πως ένιωθες?

-Χαλια! Σ αυτες τις περιπτωσεις ειχαμε επιννοησει κολπα για να βλέπουμε τσάμπα έστω και λίγο από την ταινία, γιατί βέβαια δεν υπήρχε χαρτζηλίκι για εισητήριο. Αλλοτε βλέπαμε με καθρεφτάκια μέσα από χαραμάδες, άλλοτε σκαρφαλώναμε σε κάποια μάντρα, η κάποια γειτονική ταράτσα.

-Θυμάσαι κάποια ταινία απ’ αυτή την εποχή?

-Γη Ποτισμένη Με Ιδρώτα με τη Ναργκίς. Ημουν 7-8 χρονών και είχα κυριολεκτικά συγκλονιστεί. Είχα ταυτιστεί με τον μικρό γιο τής Ναργκίς, τον Πρεζούτ, ο μεγάλος της γιος, πιο αλήτης, ήταν ο αδερφός μου και φυσικά Ναργκίς, η μητέρα μου. Αυτό που ζούσα στη πραγματικότητα, για πρώτη φορά το έβλεπα και στο σινεμά. Το σοκ ήταν μεγάλο!

-Ενα παιδί σινεφίλ, σε μια λαική γειτονιά! Τι άλλο έκανες τότε?

-Εκλεβα! Εκλεβα τα πάντα. Ρόδες από συνεργεία, ξύλα από εργαστήρια, ρουλεμάν από μηχανουργεία. Εφτιαχνα όπλα για τη συμμορία τής γειτονιάς, πατίνια και ότι άλλο περνάει απ’ το μυαλό. Και ήθελα να είμαι παντού πρώτος! Πρώτος στο τρέξιμο, πρώτος στο κλέψιμο, πρώτος σε όλα!

-Πρώτος και στο σχολείο?

-Τελευταίος! Στα 13 μου, άφησα το σχολείο κι έπιασα δουλειά. Η δουλειά με οδήγησε σε νέες ανακαλύψεις. Καπνικαρέα, Ευριπίδου, Ψυρρή. Αλλά και λογοτεχνία. Αποφάσισα να πάω και στο νυχτερινό γυμνάσιο. Εβλεπα πολλές ταινίες αλλά διάβαζα και πολύ. Θυμάμαι πάντα την αίσθηση από το Εγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέβσκυ. Περπατούσα στο δρόμο κι ένιωθα Ρασκόλνικοφ. Ταυτίστηκα τόσο, που τρομοκρατήθηκα. Αλλά μ άρεσε.

-Κι έτσι άρχισες να γραφεις.

-Στα 15 μου, ήθελα να γίνω σκηνοθέτης και συγγραφέας. Αυτό που μέ γοήτευε ήταν οι ιστορίες. Αρχισα να γράφω μικρά διηγήματα. Τρία χρόνια αργότερα, βλέπω μια αγγελία στην εφημερίδα. Οι εκδόσεις Κάλβος, ζητούσαν διηγήματα από νέους συγγραφείς. Μού δαχτυλογραφούν ενα διήγημα μου και το στέλνω. Δε πήρα καμμιά απάντηση και το ξέχασα. Μπαίνω μια μέρα σ’ ένα βιβλιοπωλείο στη Πανεπιστημίου και βλέπω μια συλλογή, «Διήγημα 71». Την ανοίγω. Μέσα είναι το όνομα μου. Τρελάθηκα!

-Ας γυρίσουμε στο σινεμά και στα χρόνια της αθωότητας.

-Σκόπευα να τελειώσω το νυχτερινό και να σπουδάσω σκηνοθεσία. Αλλά η ζωή σε προλαβαίνει! Βρέθηκα για ένα χρόνο στο νοσοκομείο, κι όταν βγήκα έπρεπε να δουλέψω. Τέλειωσα κακήν κακώς το νυχτερινό κι οι σπουδές σκηνοθεσίας πήγαν περίπατο. Για δέκα χρόνια ακολουθούσα τον πατέρα μου από δουλειά σε δουλειά. Τελικά το 1980 πήγα στού Σταυράκου. Κι εκεί συνάντησα τον άνθρωπο που μέ επηρρέασε όσο κανείς.

- Ο Βασίλης Ραφαηλίδης υπήρξε ο μέντορας σου?

-Είναι ο πραγματικός δάσκαλος μου, κι ένας άνθρωπος που καθόρισε τη ζωή μου. Χάρη σ αυτόν, άρχισα να γράφω κριτική στο περιοδικό Τέχνες και Γράμματα,, αργότερα στο Πάνθεον και μετά πέρασα στα ΝΕΑ.

-Ο Ραφαηλιδης επηρρέασε την κινηματογραφική σου ματιά?

-Ο Ραφαιλίδης, με άγγιξε και μέσα από τη πολιτική διάσταση που υπήρχε στη κριτική του. Ο τρόπος που αντιμετώπιζε τις ταινίες διαμόρφωσε και τη δική μου προσέγγιση. Αυτή η κοινωνική ματιά πάνω στο σινεμά πάντα μετράει για μένα, όπως και στα βιβλία μου. Η κοινωνική προέλευση των ηρώων και του περίγυρου τους. είναι για μένα σημαντική.

-Ποια είναι η αγαπημένη σου ελληνική ταινία?

-Η Ευδοκία. Την έχω δει πάνω από 15 φορές και πάντα με συγκινεί. Είχα τόσο πολύ ενθουσιαστεί όταν την είδα το ‘70 περίπου, που είχε βγει, που στο νυχτερινό τα παιδιά με είχαν βγάλει Ευδοκία γιατί μίλαγα συνέχεια γι αυτήν και τους έστελνα να τη δουν.

-Πότε ανακάλυψες την ερωτική διάσταση στο σινεμά?

-Ταυτόχρονα. Αναστατωνόμουν, αναρωτιόμουν τι μ’ αρέσει και τι δεν μ’ αρέσει και συχνά οι ταινλιες με μπέρδευαν περισσότερο, η έρχονταν άλλες φορές να οδηγήσουν τις προτιμήσεις μου.

-Ποιοι ήταν οι αγαπημένοι σταρ?

-Σαν παιδι μού άρεσε η Καρέζη, όχι η Βουγιουκλάκη, που την ανακάλυψα πολύ αργότερα και την εκτίμησα, όταν τη γνώρισα πια σαν δημοσιογράφος. Ακόμη μού άρεσε ο Κούρκουλος. Αργότερα στα 15-16, σαν σινεφίλ πια, η μεγάλη αγάπη μου έγινε η Ρόμυ Σνάιντερ, η λατρεμένη όλων των εποχών για μένα.

-H Ρόμυ Σνάιντερ στο Σημασία Εχει Να Αγαπάς?

-Ακριβώς. Μαζί με την Εδοκία και το Οσα Παίρνει Ο Ανεμος, είναι οι τρεις ταινίες που έχουν σημαδέψει τη ζωή μου.

-Μιλάς για τη κοινωνική διάστση στο σινεμά, αλλά επιλέγεις τρεις ερωτικές ταινίες, και μάλιστα ταινίες με ακραία πάθη. Επαιξε ρόλο στη προσωπική ζωή σου το σινεμά?

-Καθοριστικό. Οι ιστορίες που έβλεπα, τα πρόσωπα που παρακολουθούσα μου έδιναν αυτό που ήθελα να ζήσω κι εγώ. Και δε ταυτιζόμουν τόσο με τα πρόσωπα όσο με τις ιστορίες.

-Και Ξαφνικά Χιόνισε Χρόνια. Πότε γράφεις το πρώτο σου μυθιστόρημα?

-Ξεκίνησα το 92 και εκδόθηκε το 95. Σ αυτό το πρώτο βιβλίο, περίγυρος είναι ο χώρος της παιδικής μου ηλικίας, το Μεταξουργείο και οι γύρω περιοχές. Τώρα στο τελευταίο βιβλίο μου, γυρίζω πάλι σ αυτά τα μέρη, μέσα από την ιστορία ενός ζευγαριού που γνωρίζονται μετά τον πόλεμο και παρακολουθώ την ιστορία τους μέχρι σχεδόν σήμερα. Ακουμπάω πάνω στην ιστορία των γονιών μου χωρίς να είναι ακριβώς μια βιογραφία. Τίτλος, Και με Κλειστά Μάτια Θα Βλέπω.

-Υπάρχεις κι εσύ σαν πρόσωπο μέσα στο βιβλίο?

-Σ’ όλα μου τα βιβλία υπάρχω. Και δεν είναι οτι απλά ταυτίζομαι με κάποιο πρόσωπο, στην ουσία ζω μέσα από όλα τα πρόσωπα. Ολες οι ιστορίες που γράφω είναι σα να τις έχω ζήσει. Ακόμη κι αν τι έχω ζήσει μέσα στο μυαλό μου, είναι για μένα βιωματικές.

-Εχεις την αίσθηση ότι έχεις εκτεθεί μέσα από τα βιβλία σου?

-Ναι, και νιώθω ωραία γι αυτό. Ισως θα ήθελα να είμαι πιο τολμηρός.

-Λειτουργείς με το ένστικτο ή την λογική, γράφοντας?

-Και με τα δύο. Δε μπορώ να τα ξεχωρίσω.

-Εχεις σκεφτεί να γίνει κάποιο από τα βιβλία σου ταινία?

-Ο Παναγιώτης Παπαχατζής έχει αγοράσει τα δικαιώματα απο το τρίτο βιβλίο μου, Δεν Υπάρχει Ελευθερία Μακρυά Σου. Σίγουρα θα ήθελα να δω ένα βιβλίο μου ταινία, δε θα ήθελα όμως να γράψω το σενάριο. Οταν ένα βιβλίο μου εκδίδεται, έχω τελειώσει πια με τις ιστορίες του.

-Τι πιστεύεις για το σενάριο στο ελληνικό σινεμά?

- Υπάρχει ένα άπλωμα στη θεματολογία σήμερα, που δεν υπήρχε παλιότερα. Υπάρχει ακόμη ενα ψάξιμο, μια αναζήτηση σε επαφή με τη πραγματικότητα, αλλά χωρίς να χάνεται και το όνειρο. Η επεξεργασία είναι το αδύνατο σημείο. Χρειάζετα περισσότερο βάθος. Το σενάριο πρέπει να αντιμετωπισθεί με την ίδια σοβαρότητα που γράφει κανείς ένα βιβλίο.

-Μπορεί το ελληνικό σινεμά να υπερβεί τον χώρο του, τη πραγματικότητα που αναφέρεται?

-Κι εδώ νομίζω υπάρχει μια γκάμα πια. Υπάρχουν ιστορίες που τα πρόσωπα αξιοποιούν το περιβάλλον, άλλες που τα πρόσωπα το υπεβαίνουν. Αλλες που τα πρόσωπα πνίγονται από αυτό. Για παράδειγμα, στη δεύτερη ταινία σου, Καμιά Συμπάθια Για ΄Τον Διάβολο, τα πρόσωπα ασφυκτιούν στο χώρο που ζουν και προσπαθούν να βρουν μια διέξοδο.

-Τι σε ιντριγκάρει περισσότερο, το σενάριο που καταγράφει τον χώρο, ή αυτό που επιχειρεί μια υπέρβαση?

-Το σενάριο που αξιοποιεί τον χώρο, πατάει στη πραγματικότητα, αλλά κατορθώνει να προχωρήσει και σε μια υπέρβαση.

-Πως βλέπεις το ευρωπαικό σινεμά σήμερα?

-Για μένα είναι η κορυφή. Σπάνια σε αμερικάνικη ταινία θα νιώσω να απογειώνομαι. Αν και σήμερα σε σχέση με δεκαετίες του 70 και του 80, υπάρχει μια πτώση του ευρωπαικού σινεμά, μάλλον μια γενικώτερη πτώση της ευρωπαικής κουλτούρας που έχει να κάνει και με την αμερικανική επικράτηση μέσα απο τη τηλεόραση και βέβαια το ίντερνετ. Οι εθνικές γλώσσες έχουν καταλήξει στο περιθώριο.

Ο Παύλος ζει πάντα δίιπλα στη γειτονιά που μεγάλωσε και αγάπησε. Και νιώθει ευτυχισμένος γιατί το όνειρο που εόχε σαν παιδό έγινε πραγματικότητα. Ζει μέσα σ αυτά που τον μάγεψαν, σ αυτά που αγάπησε. Το σινεμά και τη λογοτεχνία. Μέσα του δεν ξεχωρίζουν. Τα βιβλία του είναι κινηματογραφικά. Και το σινεμά είναι πάνω απ όλα, ιστορίες.


Αθηνα, Αγ Κων/νος, σπιτι Παυλου 18-4-2008

ΤΡΕΙΣ ΜΕΡΕΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ / ΣΙΝΕΜΑ


Ο Δημήτρης Αθανίτης μιλά με τη Χριστίνα Λιάπη στο ΣΙΝΕΜΑ, 222

Τρεις νέες γυναίκες, πολύ διαφορετικές μεταξύ τους αλλά εξ ίσου μπερδεμένες, ζουν τρεις φορτισμένες μέρες στην Αθήνα του σήμερα, προσπαθώντας να κρατήσουν ζωντανό το όνειρο της ευτυχίας τους.

Αθήνα, 2004. Μια πόλη μεθυσμένη από τα –ψεύτικα, όπως αποδείχτηκε- επιτεύγματα της, γιορτάζει με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες τη νέα εποχή που έρχεται, την πανηγυρική αναγγελία ότι όλα αλλάζουν. Ο Δημήτρης Αθανίτης ( «Καμιά Συμπάθεια για τον Διάβολο», 1997) ξεκίνησε τα σχέδια για τις «Τρεις Μέρες Ευτυχίας», μια σπονδυλωτή ταινία που συμμετέχει στις Νύχτες Πρεμιέρας Conn-x, αποτυπώνοντας προφητικά αυτό που έμελλε να έρθει μετά την ευφορία· αυτό που τώρα είναι εδώ. «Συχνά έχουμε την αίσθηση ότι ορίζουμε τη ζωή μας χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι τελικά δεν είμαστε εμείς τα αφεντικά. Έτσι και με τη χώρα. Δε νομίζω ότι φανταζόμασταν πριν από τρία-τέσσερα χρόνια αυτό το αδιέξοδο, τη διάψευση που υπάρχει τώρα. Νομίζαμε ότι οδηγούσαμε τη ζωή μας κάπου, αλλά τελικά δεν ήμαστε εμείς που την οδηγούσαμε», λέει ο σκηνοθέτης.

Την ίδια ψευδαίσθηση τρέφουν και οι πρωταγωνίστριες της ταινίας, τρεις νέες γυναίκες, φαινομενικά άγνωστες μεταξύ τους, που παλεύουν απεγνωσμένα να βρουν τη μελλοντική τους ευτυχία σε μια πόλη γυμνή και αφιλόξενη. Η Βέρα βλέπει τον κόσμο της να ανατρέπεται, όταν η μητέρα της πεθαίνει με βίαιο τρόπο. Η Άννα προσπαθεί να ξορκίσει τη μέχρι τώρα δυστυχισμένη οικογενειακή της ζωή με τον επερχόμενο γάμο της. Η Ιρίνα υπομένει την πιο ταπεινωτική μοίρα απ’όλες, ενώ σφίγγει τα δόντια και κάνει σχέδια να αποδράσει από την εφιαλτική της ζωή προς το όνειρο, που είναι γι’αυτήν ο Καναδάς.

Όλα αυτά διαδραματίζονται φιλτραρισμένα σε διαφορετικούς τόνους του μπλε, που δημιουργούν ένα αποτέλεσμα απόκοσμο, μελαγχολικό. «Μέσα απ’αυτό το μπλε χρώμα περνάει μια ατμόσφαιρα στην ταινία και στην εικόνα της πόλης που κινηματογραφείς, που αντανακλά αυτό που υπάρχει από κάτω, στην ψυχή των ανθρώπων».

Στην αναζήτηση της φευγαλέας ευτυχίας, και οι τρεις θα πρέπει να φύγουν μακριά από τις οικογένειες που τις βαραίνουν- είτε τις πραγματικές οικογένειες είτε την κατά συνθήκη, στην περίπτωση της Ιρίνα. «Το μεγάλο τους πρόβλημα είναι το άμεσο περιβάλλον τους και το πώς διαμορφώνει το πλαίσιο απέναντι στο οποίο πρέπει κανείς να επαναστατήσει. Περίεργος χώρος η ελληνική οικογένεια: μέσα από την προστασία της προκύπτει ένας ευνουχισμός, μια τερατογένεση, μια φυλακή».

«Έχω μια ιδιαίτερη σχέση με το φεστιβάλ, γιατί είχα και μια ιδιαίτερη σχέση με τον ιδρυτή του, τον Γιώργο Τζιώτζιο. Έχει κατακτήσει πραγματικά ένα πάραπολύ ζωντανό κοινό στην Αθήνα και κάνει ένα μεγάλο βήμα προς τις ελληνικές ταινίες, πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό. Ειλικρινά χαίρομαι που η ταινία μου θα κάνει πρεμιέρα εκεί.»

'Εχουμε την αίσθηση ότι ορίζουμε τη ζωή μας χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι τελικά δεν είμαστε εμείς τα αφεντικά. Έτσι και με τη χώρα. Δε νομίζω ότι φανταζόμασταν πριν από τρία-τέσσερα χρόνια αυτό το αδιέξοδο, τη διάψευση που υπάρχει τώρα. Νομίζαμε ότι οδηγούσαμε τη ζωή μας κάπου, αλλά τελικά δεν ήμαστε εμείς που την οδηγούσαμε.'


Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2011

ΟI TΡΕΙΣ ΜΕΡΕΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ (και οι προηγούμενες ταινίες) του Δημήτρη Αθανίτη

Ένα σινεμά ιδιόμορφο, διαφορετικό κι απαιτητικό.
του Θόδωρου Σούμα
b_246_135_16777215_00___images_1112_athan1.jpg
Σε λίγες μέρες κάνει πρεμιέρα η τελευταία ταινία του Δημήτρη Αθανίτη, Τρεις μέρες ευτυχίας. Το κινηματογραφικό έργο του Αθανίτη, οι έξη μεγάλου μήκους ταινίες του, μπορεί να διακριθεί σε δύο περιόδους εξέλιξής του. Στην πρώτη περίοδο, τα δύο πρώτα φιλμ του, Αντίο Βερολίνο (1994) και Καμιά συμπάθεια για τον διάβολο (1997), είναι ασπρόμαυρα, ως ένα βαθμό εξπρεσιονιστικά, σκληρά και λιτά φιλμ. Από αφηγηματική οπτική, είναι απλές μυθοπλασίες, που εξιστορούν μια μοναδική ιστορία που αναπτύσσεται προχωρώντας προς το τέλος της.
Με το Όνειρα καλοκαιρινής νύχτας (1999) περνά σε μια μυθοπλασία πολυπρόσωπη, δηλαδή με πολλούς χαρακτήρες, που όμως διέπεται από ενότητα χώρου και δράσης: περιστρέφεται γύρω από το ανέβασμα του ομώνυμου θεατρικού έργου του Σέξπιρ. Στην δεύτερη περίοδο του έργου του, στα φιλμ 2000+1 στιγμές (2000), Η πόλη των θαυμάτων (2005) και τις Τρεις μέρες ευτυχίας (2011), η μυθοπλασία διασπάται, με επιτυχία, σε παράλληλες αφηγήσεις που ακολουθούν τις πορείες των διαφορετικών χαρακτήρων. Σε αυτή τη δεύτερη, διακριτή περίοδο της φιλμογραφίας του, η αφήγηση είναι πολυπρόσωπη (και τριτοπρόσωπη) και ακολουθεί τις πολλαπλές, σε πρώτη όψη παράλληλες (στην πραγματικότητα συγκλίνουσες) τροχιές και ιστορίες των διαφόρων προσώπων της μυθοπλασίας, οι οποίες κάπου, συνήθως προς το τέλος, συναντιούνται.
Οι περισσότερες ταινίες του Αθανίτη διαρκούν γύρω στα 80 λεπτά. Είναι σύντομες λες και η πολύ μεγάλη διάρκεια θα επιβάρυνε ταινίες που χαρακτηρίζονται από εικαστική πυκνότητα και, στη δεύτερη περίοδο του έργου του, από αφηγηματική πολυπλοκότητα.
b_217_297_16777215_00___images_1112_athan2.jpg
Ο Αθανίτης είναι ένας μοντερνιστής σκηνοθέτης, ένας ψαγμένος στυλίστας. Τα φιλμ του κατά κανόνα είναι σύνθετα, πολυπρόσωπα και, ταυτόχρονα, πολύ ελλειπτικά, αρκετά αφαιρετικά, με μια τάση μινιμαλισμού. Αυτές οι ιδιότητες τα κάνουν δυσπρόσιτα στον μέσο, ανεξοικείωτο με αυτές τις φόρμες, θεατή. Πρόκειται για σινεμά ιδιότυπο, ιδιόμορφο, απαιτητικό· διαφορετικό και ανεξάρτητο (μικρές παραγωγές, φιλμ στα οποία έγινε blow up ή γυρίστηκαν με ψηφιακή κάμερα), με προωθημένα αισθητικά, αφηγηματικά και σκηνοθετικά στάνταρ, που -λόγω αυτής του της κατεύθυνσης- δεν μετασχηματίζεται σε προσιτό, ιδιαίτερα ανοιχτό κι εμπορικό κινηματογράφο κοινής αποδοχής. Επειδή, όμως, οι κινηματογραφικοί και άλλοι κόσμοι μας είναι σε σημαντικό βαθμό κοινοί, βρήκα αρκετά στοιχεία που με ενδιαφέρουν στο σινεμά του…

Τρεις μέρες ευτυχίας
Στο προηγούμενο φιλμ του σκηνοθέτη, Η πόλη των θαυμάτων, που εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων, υπάρχει κάποια αισιοδοξία και θετική ματιά. Το 2011, χρονιά του φιλμ με τον κάπως ειρωνικό τίτλο, Τρεις μέρες ευτυχίας, έχει πια τελειώσει άδοξα η φάση της ανάπτυξης και της ανόδου, έχει έρθει η εποχή της κρίσης, της κοινωνικής αποσύνθεσης και παρακμής, της αιφνιδιαστικής απώλειας της αθωότητας.
Η τελευταία ταινία του Αθανίτη, Τρεις μέρες ευτυχίας, παρακολουθεί τρεις διαφορετικές ιστορίες τριών νέων γυναικών σε κρίση και σε αναζήτηση ευτυχίας και διεξόδου στη ζωή τους. Η ταινία και οι χαρακτήρες προσπαθούν να δώσουν σχήμα σ’ αυτό που ψάχνουν, στην ευτυχία, σε κάτι ρευστό, που διαφεύγει ή που δεν υπάρχει αντικειμενικά. Ίσως αυτό που παρακολουθούμε στο φιλμ είναι λιγότερο η ευτυχία και περισσότερο η δυστυχία, μιας και αυτή κι ο πόνος σφραγίζουν πιο έντονα τις εικόνες που βλέπουμε…
Η αφηγηματική δομή που ακολουθείται είναι η εξής: και στις τρεις ιστορίες, στις τρεις ζωές, κάποια καθοριστικά περιστατικά, ήτοι «πρωτεύουσες λειτουργίες», δρουν καταλυτικά στην εξέλιξη της πορείας της καθεμίας. Πιο συγκεκριμένα, η ζωή της φοιτήτριας Βέρας διαταράσσεται όταν αυτοκτονεί η μητέρα της. Το αποτέλεσμα είναι ότι η οικογένεια διαλύεται ολοκληρωτικά, γιατί παρατάει τον υπεύθυνο για την αυτοκτονία, άπιστο πατέρα της, που τα είχε με την πόρνη Ιρένα. Στη δεύτερη, και κομβική ιστορία -γιατί απλώνεται και συναντά τις άλλες δύο- η νεαρή, παγιδευμένη και αποκλεισμένη, Ρωσίδα Ιρένα αποφασίζει να σταματήσει να πουλιέται και να φύγει στον Καναδά με το φίλο της, απόφαση που επιφέρει την τιμωρία των νταβατζήδων. Στην τρίτη ιστορία, η Άννα πρόκειται να παντρευτεί, μα η ξαφνική απιστία του αγαπημένου της και αυριανού γαμπρού, στο μπάτσελορ πάρτυ, με την «αγορασμένη» Ιρένα, την κλονίζει και την κάνει να αμφιταλαντεύεται…
Συνδετικός κρίκος, κοινό, κομβικό πρόσωπο των τριών ιστοριών είναι η Ρωσίδα πόρνη. Το μοντάζ των τριών ιστοριών είναι κυρίως παράλληλο, μα μερικές φορές επανέρχεται στα προηγούμενα πρόσωπα, οι ιστορίες πλέκονται και κάποιοι χαρακτήρες τους συναντιούνται.
b_247_169_16777215_00___images_1112_athan3.jpg
Το Τρεις μέρες ευτυχίας μας μιλά για την οδύνη, την αποξένωση, τη βία, την εκμετάλλευση και την αδικία (κυρίως εναντίον της γυναίκας), την απελπισία, το κλάμα, τη δυσκολία επικοινωνίας, το σαρκικό σεξ και τον έρωτα, την ανάγκη να προχωρήσεις και να συγχωρέσεις… Στο τέλος της μυθοπλασίας, μετά από αρκετές απώλειες, καταστροφές και θανάτους (η μητέρα αυτοκτονεί, η κόρη παρατά τον ανεύθυνο πατέρα και οι Ρώσοι νταβατζήδες σκοτώνουν τον Ρώσο αγαπητικό της πόρνης), αναγεννιέται μια ελπιδοφόρα ερωτική σχέση, της Άννας με τον αγαπημένο της.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιλογή και η κινηματογράφηση των χώρων με τους αυτοκινητόδρομους, τις αερογέφυρες και πεζογέφυρες, τα τραίνα, λεωφορεία και φορτηγά, δηλαδή οι εικόνες των βιομηχανικών, λαϊκών περιοχών. Η δυναμική χρήση τους στα εικαστικά φροντισμένα πλάνα, προδίδει τις αρχιτεκτονικές σπουδές του Αθανίτη.

Η πόλη των θαυμάτων
Συνεχίζουμε από τα νεότερα προς στα παλιότερα, πρώτα φιλμ του. Το αμέσως προηγούμενο είναι, λοιπόν, Η πόλη των θαυμάτων, που διαδραματίζεται τις μέρες των Ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα, τον Αύγουστο του 2004. Ο Αθανίτης υιοθετεί και εδώ, με αφηγηματική δεξιοτεχνία, την πολυπρόσωπη, παράλληλη αφήγηση πολλών ιστοριών πολλών χαρακτήρων, που συγκλίνουν και που εκτυλίσσονται ταυτόχρονα με την Ολυμπιάδα, επηρεασμένες από τα γεγονότα της. Η κυριότερη διαφορά με τις άλλες ταινίες του είναι η αισιοδοξία και η θετική ματιά του, βασισμένες κυρίως στον έρωτα που υποστηρίζει πολλές από της ιστορίες και τους δίνει σάρκα και οστά. Επίσης, διαφέρει από τις υπόλοιπες ταινίες του γιατί είναι πιο ανθρώπινη και, με απλό τρόπο, συναισθηματική. Η μυθοπλασία εκθέτει μικρά ή μεγάλα δράματα και έρωτες, ιστορίες συναισθηματικές, μελοδραματικές ή σκληρές.
Παρόλο που έχει γυριστεί με μια απλή ψηφιακή κάμερα, η ταινία περικλείει μια πλούσια, καλειδοσκοπική φαντασμαγορία, βασισμένη στις εικόνες της μεγάλης και κατ’ ουσίαν λαϊκής γιορτής της Ολυμπιάδας και των διαφόρων όμορφων χώρων και περιοχών της Αθήνας: Εικόνες της Αθήνας να ζει, σε αναβρασμό· με οπτικά ιντερμέδια από διαφορετικές όψεις και γειτονιές, αρχαιολογικούς, νεοκλασικούς ή σύγχρονους χώρους και γιορτές δρόμου. Σημαντική, άρα, διαφορά του φιλμ με τα υπόλοιπα, είναι η πολύχρωμη, πλουμιστή, θεαματική εικόνα και φωτογραφία του…
Κάθε τόσο οι χαρακτήρες, ο ένας μετά τον άλλο, μιλούν στον κινηματογραφικό φακό, για τις επιθυμίες και τις προσδοκίες τους απ’ αυτές τις γιορταστικές μέρες, σαν να δίνουν συνέντευξη (πιθανά στην τηλεοπτική ρεπόρτερ Μελίνα).
Η φιξιόν παρακολουθεί τους ήρωες από το χρονικό διάστημα του ερχομού τους στην ανάστατη, φωταγωγημένη πόλη, με αεροπλάνο, τραίνο, πλοίο ή λεωφορείο. Τα πρόσωπα αυτά, που παρακολουθούμε σε παράλληλο μοντάζ κατά μόνας ή κατά ζευγάρια, κάποιες φορές συναντιούνται. Τα δύο ζευγάρια και η μικρή κόρη της Διδασκάλου, σχηματίζουν τελικά ένα πεντάγωνο του οποίου οι κορυφές αποτελούνται από την τηλεοπτική δημοσιογράφο Μελίνα (Ματσάγγου) που παρουσιάζει ανθρώπους που ήρθαν να δουν τους Ολυμπιακούς αγώνες· τον εραστή της Νίκο (Χατζηδάκης) που δεν θέλει να κάνει παιδί· το εξαφανισμένο, στους Ολυμπιακούς αγώνες, κοριτσάκι με το οποίο συναντιέται τυχαία και το παίρνει υπό την προστασία του, πράγμα που τον κάνει να αλλάξει άποψη για την πατρότητα· τη μητέρα του χαμένου κοριτσιού (Διδασκάλου) που ανησυχεί και θλίβεται· και τον νεοαφιχθέντα Ελληνορώσο (Β.Ελεύθερος) που την επισκέπτεται μετά από χρόνια και της ζητά να τα ξαναφτιάξουν.
Μέσω μιας Αμερικανίδας δημοσιογράφου που παίρνει συνέντευξη από τη Μελίνα, συνδεόμαστε με ένα τρίτο ζευγάρι, την κόρη της Αμερικανίδας (Ε.Ντούμα) και τον Γαλλοβραζιλιάνο φωτογράφο, που γνωρίζονται και ερωτεύονται στην Ολυμπιάδα. Τελευταίο ζευγάρι, που δεν συνδέεται με τα άλλα, αυτό των Γιαπωνέζων που ήρθαν να παντρευτούν στην Αθήνα, μα το ελληνικό πρακτορείο-μαϊμού τους ξεγέλασε και τους πήρε τα λεφτά χωρίς να τους παράσχει τίποτα. Η Αθήνα των Ολυμπιακών μετατρέπεται σε τόπο συνάντησης διαφορετικών φυλών, πολιτισμών και νοοτροπιών. Σταδιακά, η πολυπλοκότητα της κινηματ.διήγησης και τα θέματά της γίνονται εμφανή…
Η εορταστική, σε εγρήγορση Αθήνα της Ολυμπιάδας μάς παρουσιάζεται σαν μια μεγαλούπολη που κάνει επανεκκίνηση και μετατρέπεται αδιόρατα σε πόλη των θαυμάτων, όπου όλα μπορούν να συμβούν… Κυρίως, να ανθίσει ο έρωτας… Να αλλάξουν οι άνθρωποι άποψη για τη δυνατότητα να αποκτήσουν παιδί και την πατρότητα (απασχολεί τα πέντε πρόσωπα του προαναφερθέντος πενταγώνου συν τον φωτογράφο). Τα πρόσωπα βλέπουν πάρα πολλά τις μέρες των Ολυμπιακών, πράγματα που δεν τα κοίταζαν πριν, σαν να βγήκαν από τα κλειστά όρια του εαυτού τους. Τα ξανανακαλύπτουν όλα από την αρχή, μονάχοι τους. Η ιστορία τους ξαναξεκινά όταν αρχίζουν να αισθάνονται, να βλέπουν και να αγγίζουν εκ νέου. Και γι’ αυτό περιμένουν από τη ζωή τα πάντα (ιδίως οι γυναίκες και οι νέοι)…
Η ταινία δεν είχε την υποδοχή που δικαιούτο, ίσως λόγω της «ιδεολογικοπολιτικού» τύπου προκατάληψης πολλών Ελλήνων προοδευτικών εναντίον της Ολυμπιάδας. Αυτά τα ιδεολογήματα πιθανά να μέτρησαν περισσότερο από κάποιες αδυναμίες της ταινίας, π.χ. την κάπως εσπευσμένη, από αφηγηματική άποψη, απόληξη ορισμένων από τα εξιστορούμενα δράματα, ή την υπερβολικά γλυκιά ερμηνεία της Ντούμα.
Η αλήθεια όμως είναι ότι ο σκηνοθέτης είδε αμερόληπτα, αντικειμενικά και κριτικά -μα με διακριτικό τρόπο- την Ολυμπιάδα: π.χ. ο Νίκος αναφέρεται στην ψύχωση που κατέλαβε τους Έλληνες με τους Ολυμπιακούς, γιατί θέλουν να βάλουν κάτι δυνατό στη ζωή τους που θα τους ξυπνήσει και εξιτάρει. Ο σκηνοθέτης περιγράφει απομυθοποιητικά τη στάση του πρωταθλητή που χάνει την πίστη στο σκοπό του, καταλαμβάνεται από φόβο κι άγχος και τα παρατάει χωρίς να πάρει μέρος. Η ταινία μας λέει ότι οι μέρες είναι γιορτινές, αλλά όχι για όλους… Πως η ζωή, τα προβλήματά της και τα πράγματα που διακόψαμε, μετά το τέλος των αγώνων, δεν θα μας ξεχάσουν και θα είναι πάντα εδώ… Κι ακόμη πως -σύμφωνα με όσα λέει κι η Έλενα (Ντούμα)- οι πλούσιες, χρωματιστές, πολλές εικόνες και φωτογραφίες των ανθρώπων και της ζωής τους, ως αποτυπώσεις παρελθόντων, χαμένων στιγμών, αποθανατίζουν κι αποτυπώνουν το τέλος όλων των πραγμάτων και συνδέονται έτσι με τον θάνατο…
b_215_302_16777215_00___images_1112_athan4.jpg
2000+1 στιγμές
Το 2000+1 στιγμές είναι η πρώτη του πολύ αξιόλογη ταινία πολυπρόσωπης, παράλληλης αφήγησης πολλών μικροϊστοριών. Διαδραματίζεται τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά του 2000, λίγο πριν από μια σημαντική μέρα, την αλλαγή χιλιετίας. Η ταινία παρακολουθεί την πορεία οκτώ προσώπων τις ημέρες του Μιλλένιουμ. Η αφήγηση παρακολουθεί παράλληλα την εξέλιξη αυτών των διαδρομών, που κάποιες στιγμές τέμνονται, και μάλιστα ιδιαίτερα βίαια, ειδικά προς το τέλος, τη στιγμή της αλλαγής του χρόνου: Τότε ο άνεργος, παντρεμένος άντρας δολοφονεί, κατ’ εντολή και για χρήματα, το παράνομο ζευγάρι του έγγαμου, εκβιαζόμενου επιχειρηματία και της εγκύου ερωμένης του.
Και αυτή η ταινία του Αθανίτη περιστρέφεται γύρω από τα θέματα της μοναξιάς και της ανθρώπινης αποξένωσης, ιδιαίτερα των ζευγαριών. Οι ψυχρές, γαλαζωπές εικόνες (εδώ η φωτογραφία είναι πιο λειτουργική από τις απόλυτα μπλε μονοχρωμίες του Τρεις μέρες ευτυχίας) δίνουν πολύ καλά την αίσθηση της παγωμένης μοναχικότητας. Επίσης, οι όψεις της Αθήνας ως παγερής μεγαλούπολης που προετοιμάζεται -με κάποια αποστασιοποίηση- για το Μιλλένιουμ, λεωφόροι, αυτοκίνητα, φώτα, χριστουγεννιάτικα δένδρα κ.λπ., είναι πολύ παραστατικές. Γενικά, τα πλάνα είναι εκφραστικά κι ατμοσφαιρικά.
Το ντεκουπάζ των πλάνων και η σκηνοθεσία, είναι πολύ ελλειπτικά. Τίποτα δεν υπερτονίζεται ή δραματοποιείται, όλα αποδίδονται χωρίς πολλές πληροφορίες και λεπτομέρειες, με λιγοστά λόγια, με εικόνες λιτές και φειδωλές. Μερικές φορές η στόχευση της έλλειψης είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, ακριβής και διακριτική, όπως τη φορά που ο ηλικιωμένος κάτοικος της άδειας πολυκατοικίας, τη νύχτα της παραμονής πρωτοχρονιάς, χτυπά το κουδούνι του φοιτητή που ξέμεινε μόνος του για να γράψει στο pc τη διπλωματική του, για να του ευχηθεί χρόνια πολλά και να του πει ότι χάρηκε πολύ που έμεινε στην ερημωμένη πολυκατοικία... Ή όταν, για να χαρεί κι αυτός λιγάκι τα Χριστούγεννα, φέρνει ένα αστείο, λιλιπούτειο δενδράκι, που μετά από κάποιο ψάξιμο, τοποθετεί πάνω στην τηλεόραση, η οποία είναι αυτή που συντροφεύει τις μοναχικές στιγμές του…
Τα μοτίβα της μοναξιάς, της απόγνωσης και αποξένωσης, διαπερνούν όλη τη μυθοπλασία και τους χαρακτήρες της: Τον ηλικιωμένο και το φοιτητή της πολυκατοικίας, και την απατημένη σύζυγο την οποία ο φοιτητής παρατηρεί στο απέναντι σπίτι· το ζευγάρι της εργαζόμενης συζύγου και του δυσαρεστημένου άνεργου άντρα της, που τελικά αναλαμβάνει να κάνει, για τα λεφτά, έναν φόνο· του μικρού, άστεγου Αλβανού, που χωρίς γονείς, περιφέρεται στην Αθήνα με μοναδικό σκοπό του να δει στον Λυκαβηττό την εκτόξευση των εορταστικών πυροτεχνημάτων. Η μόνη κάπως ελπιδοφόρα και ζεστή σχέση είναι αυτή του παράνομου ζευγαριού που μαθαίνει ότι περιμένει παιδί, το οποίο όμως δολοφονεί ο άνεργος, εκτελώντας το συμβόλαιο θανάτου…
Άλλη μια έκφραση της βίας και δυστυχίας, είναι η εκμετάλλευση και μιζέρια που βιώνει ο Αλβανός πιτσιρίκος, η εικόνα του οποίου κλείνει αμφίσημα την ταινία και αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην ελπίδα (ο μικρός αγναντεύει τον ουρανό) και τον κίνδυνο και θάνατο (μετά στέκεται, αφημένος, στη μέση του αυτοκινητόδρομου, ανάμεσα στα αυτοκίνητα, με κλειστά τα μάτια)… Γιατί όπως λένε τα τηλεοπτικά επίκαιρα, που βλέπουμε για πολλοστή φορά, στο τέλος του φιλμ, αυτή τη φορά από το Σεράγεβο, πρέπει να ζήσουμε όλοι μαζί, με ειρήνη. Μα, όπως αναρωτιέται, μαζί με την ταινία, μια εικονιζόμενη σχολιαστής, πώς άραγε μπορούμε να νοιώσουμε αισιοδοξία για τα επερχόμενα που δεν μπορούμε να προβλέψουμε;
Σε διάφορες, διάσπαρτες παντού συσκευές, εικόνες από τις ειδήσεις εμφανίζονται κάθε τόσο στις τηλεοράσεις των ανθρώπων ή των μαγαζιών. Εικόνες φτώχειας, μιζέριας, εξεγέρσεων, προετοιμασίας της γιορτής του Μιλλένιουμ, συγκρούσεων ή δυστυχίας, που δίνουν τον τόνο στην ταινία…

Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας
Το Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας (1999) περιγράφει το ανέβασμα του ομώνυμου έργου του Σαίξπηρ από έναν νεανικό θίασο, υπό τη διεύθυνση του νέου σκηνοθέτη Άκη.
Στο φιλμ έχουμε να κάνουμε με πολλά πρόσωπα, μα όχι με παράλληλη αφήγηση, όχι με πολλές ιστορίες διαφορετικών προσώπων που τελικά συγκλίνουν, όπως στα μεταγενέστερα του Αθανίτη. Τα πρόσωπα εδώ συμμετέχουν στην ίδια ιστορία, στην ίδια παράσταση, στο ανέβασμα μιας μοντέρνας διασκευής, και έχουν κοινό (καλλιτεχνικό και συναισθηματικό) αγώνα. Επειδή το θέμα του έργου είναι ο έρωτας και φορείς του οι νέοι, ο σκηνοθέτης διασκευάζει και μεταφέρει το κλασικό, ρομαντικό θεατρικό έργο στη σύγχρονη εποχή, στην Αθήνα του σήμερα.
Κεντρικός άξονας τόσο του θεατρικού, όσο και των σχέσεων των ηθοποιών είναι οι έρωτες, τα ερωτικά συναισθήματα. Οι ερωτικές επιθυμίες και διαθέσεις των ανθρώπων αλλάζουν, μετατοπίζονται από τον έναν στον άλλον. Οι πόθοι ανταλλάσσονται, ο ένας αγαπά τον άλλη που αγαπά κάποιον άλλον, και μετά οι επιθυμίες και προτιμήσεις επαναδιατάσσονται. Όπως λέει και ο Σαίξπηρ, ο έρωτας σαν παλαβούς κάνει όλους τους θνητούς… Οι ήρωες αγαπούν ή παίζουν; Υποκρίνονται, ακόμη και στους εαυτούς τους, πως αγαπούν; Οι περιπλοκές αυξάνονται, κλιμακώνονται, μα στο τέλος κάπως καταλαγιάζουν…
Η ταινία πραγματεύεται το θέμα της σχέσης τέχνης και πραγματικότητας, ζωής και τέχνης, ή θεάτρου και ζωής. Τα λόγια και οι πράξεις των χαρακτήρων, που είναι ηθοποιοί, ταιριάζουν με τα λόγια του έργου του Σαίξπηρ. Οι διάλογοι και οι σκέψεις των σαιξπηρικών ρόλων και των προσώπων του σήμερα ταιριάζουν ή ταυτίζονται...
Η ταινία βασίστηκε στον αυτοσχεδιασμό. Οι ηθοποιοί διατήρησαν τα πραγματικά ονόματά τους, φορούν τα ρούχα τους χωρίς μακιγιάζ, παίζουν στα σπίτια τους, βάζουν ένα κομμάτι από τους εαυτούς τους στους ρόλους και εν μέρει αυτοσχεδιάζουν. (Ίσως, ο Σολωμός, στο βασικό, κεντρικό ρόλο του σκηνοθέτη της παράστασης, να μην είχε την απαιτούμενη ακτινοβολία). Το σενάριο γράφτηκε από τον Αθανίτη πάνω στους ηθοποιούς, και συνέχισε να δουλεύεται στις πρόβες και τα γυρίσματα, εμπλουτισμένο από τους αυτοσχεδιασμούς των ηθοποιών. Πρόκειται για μικρή παραγωγή, με μικρό συνεργείο, κάμερα στο χέρι, χωρίς φώτα και κατασκευασμένα ντεκόρ.

Kαμιά συμπάθεια για τον διάβολο
Το Kαμιά συμπάθεια για τον διάβολο (1997) είναι μια σύγχρονη, πολύ ερωτική, σκοτεινή και μοντέρνα εκδοχή του μύθου της Ευρυδίκης και του Ορφέα. Πρόκειται για μια πολύ αξιόλογη, ασπρόμαυρη, ζοφερή, ατμοσφαιρική ταινία ερωτισμού και οπτικής, κινηματογραφικής ποίησης. Ο Αθανίτης κατασκεύασε ένα πρωτότυπο, μοντέρνο δημιούργημα, υπέρβασης των συμβατικών μυθοπλαστικών ορίων, ένα κινηματογραφικό πόνημα σκληρό, θανατερό και σκοτεινό. Παραμένοντας συνειδητά στα όρια της μικρής και οικονομικής παραγωγής, επέλεξε μια λιτή, «σκληρή» αισθητική με έντονα κοντράστα, δυνατά, φωτεινά άσπρα και έντονα μαύρα στην εικόνα, απειλητικούς, μυστηριακούς και φθαρμένους βιομηχανικούς χώρους ως ντεκόρ, γυμνά, προκλητικά σώματα σε κατάσταση ερωτικού παροξυσμού, ερωτικής επιβολής ή βίας (από τη μεριά κάποιων δυναστευτικών ανδρών), ή σεξουαλικής επίδειξης (στριπτίζ ή σεξ), έντονη εικαστικότητα, διαλόγους απότομους, απλούς ή ποιητικούς. Το σύνολο συναπαρτίζει ένα απόκοσμο, φετιχιστικό, φορτισμένο σεξουαλικά, βίαιο και μαγικό σύμπαν στα όρια του φανταστικού κινηματογράφου, αν και κινείται μέσα στη βρώμικη, μισοερειπωμένη, νυχτερινή πόλη και τα όριά της (π.χ. βιομηχανικό τοπίο λιμανιού).
Η εκπληκτικά σαγηνευτική κι αισθησιακή Ευρυδίκη (Λένα Κιτσοπούλου), άγριας κι αλήτικης ομορφιάς, που μόλις έχει βγει από τη φυλακή, είναι χωμένη ως τα μπούνια στον κόσμο των μπαρ, των στριπτίζ και των ναρκωτικών. Δουλεύει ή κινείται σε φαστ φουντ, χαμαιτυπεία, ανάμεσα στον υπόκοσμο και τους εκμεταλλευτές του σεξ και του γυναικείου σώματος… Ο Ορφέας (Καζανάς), μποξέρ και ταμίας σε σουπερμάρκετ όπου τη συλλαμβάνει να κλέβει, δεν αργεί να την ερωτευτεί παθιασμένα και σαρκικά. Κάνουν έντονο σεξ και ζουν τον (σουρεαλιστικό) τρελό έρωτα. Όταν η Ευρυδίκη εξαφανίζεται, καταδύεται στην κόλασή της και την αναζητά μέσα στο βρωμερό, ανήθικο (υπό)κόσμο της με σκοπό να την σώσει από τους κινδύνους του ξεπεσμού και των overdose (τελικά πεθαίνει από υπερβολική δόση και τις καταχρήσεις).

Αντίο Βερολίνο
Η πρώτη μεγάλου μήκους του, το 1994, είναι μια τυπικά ανεξάρτητη ταινία χαμηλού προϋπολογισμού, μινιμαλιστική, ασπρόμαυρη με σκληρά κοντράστα, και ατμοσφαιρική, με μπόλικο διαβρωτικό, αυτοϋπονομευτικό χιούμορ, δεδομένου ότι η ιστορία της εκτυλίσσεται στο χώρο του κινηματογράφου. Χαρακτηρίζεται επίσης για τη μινιμαλιστική παγεράδα της, καθώς και για μια αίσθηση αποτυχίας και απελπισίας, διανθισμένη από (αυτό)σαρκασμό. Έχουμε να κάνουμε με ένα αυτοαναφορικό, σινεφιλ φιλμ που αυτοπαρωδείται.
Αν και μικρή παραγωγή, οι εικόνες του είναι μεστές, λειτουργικές, εικαστικά επεξεργασμένες, και ποικίλουν, ήτοι ξετυλίγονται από το Βερολίνο του τίτλου ως τις περιοχές της Αθήνας. Ο ήρωας της μυθοπλασίας Άλεξ, είναι ένας Έλληνας σκηνοθέτης, που στο Βερολίνο έχει στο ενεργητικό του μια ασήμαντη καριέρα μα και ένα μεγάλο όνειρο, ένα σημαντικό πρότζεκτ κι ένα σενάριο που το γράφει αναλώνοντας τρία χρόνια από τη ζωή του, περιμένοντας μάταια να του βρει παραγωγό ο ελληνογερμανός ατζέντης του. Η πολυπόθητη ευκαιρία θα του δοθεί στη γενέτειρά του Αθήνα, όπου θα βρεθεί, προσκαλεσμένος, σε ένα δωμάτιο ακριβού ξενοδοχείου.
O Άλεξ έχει στιλ, αστείο πρόσωπο και ντύσιμο, ταυτίζεται περίφημα με τον ηθοποιό Π. Θανασούλη, φευγάτο, ποιητικό και παράταιρο όπως ακριβώς ταιριάζει… Η πορεία του διαγράφεται από την προσμονή, την ελπίδα και την απογοήτευση και παραίτηση, έως την διάψευση, την απόρριψη και την καταστροφή, τον θάνατο. Η διάψευση του μεγάλου κινηματογραφικού ονείρου, είναι κοινός τόπος με άλλα πρόσωπα της ιστορίας, π.χ. της Γερμανίδας ηθοποιού που ποθούσε, μάταια, να πάρει μέρος σε μια μεγάλη, αμερικάνικη, χολιγουντιανή παραγωγή. Πολλοί ήρωες τρέφουν μεγάλα κινηματογραφικά όνειρα αναγνώρισης, επιθυμούν να γίνουν σταρ στον τομέα τους, ο Άλεξ, η νεαρή γκαρσόνα που επιλέγει για να υποδυθεί την ηρωίδα του σεναρίου του, ο πατέρας της για λογαριασμό της, η Γερμανίδα ηθοποιός, ακόμη -έμμεσα- και οι παραγωγοί που συναντά.
Η διαδρομή που διανύει είναι διάσπαρτη από ανθρώπους του σινεμά: Ατζέντης, παραγωγοί (εκ των οποίων ο Έλληνας θυμίζει κάπως τον Μαξ Ρόμαν), μια αναγνωρισμένη Γερμανίδα ηθοποιός που απορρίπτει τον κεντρικό ρόλο του, μια νεαρή Ελληνίδα που ονειρεύεται να γίνει σταρ, ο γέρος πατέρας του, πρώην αιθουσάρχης κ.α.…
Το φιλμ είναι, ως ένα βαθμό, και road movie, γιατί περιπλανάται σε διάφορους ψυχρούς, σκοτεινούς, περίεργους και μισοάδειους χώρους. Θυμίζει λίγο τα πρώτα φιλμ του Τζάρμους. Άλλωστε ανάμεσα στους δύο κακοποιούς που παρακολουθούν τον Άλεξ (τους υποδύονται δυο σκηνοθέτες -άλλη μία κινηματογραφοφιλική αναφορά- ο ίδιος ο Αθανίτης και ο Νίκος Τριανταφυλλίδης), ο ένας είναι φτυστός ο Τζάρμους… Κυνηγάνε από λάθος τον Άλεξ, συγχέοντάς τον με έναν άντρα που χρωστά λεφτά στον υπόκοσμο και του μοιάζει ως σωσίας και alter ego του.
Στην πορεία της μυθοπλασίας κάνουν την εμφάνισή τους ένα σωρό απορρίψεις και ματαιώσεις. Έτσι, στο τέλος, αφού το σενάριο εποχής του Άλεξ έχει απορριφθεί από τον παραγωγό ως πανάκριβο και πεπαλαιωμένης σύλληψης, τον δολοφονούν, δίνοντας στο κλείσιμο μια επιπλέον οδυνηρή νότα, μια πικρή γεύση θανατερής αποτυχίας, αν και το δροσιστικό, διαβρωτικό χιούμορ είναι παντού παρόν.
Το φιλμ έχει, μεταξύ άλλων, και μια διάσταση (γερμανο)εξπρεσιονιστική -όπως και το επόμενο του σκηνοθέτη-, έτσι όπως χρησιμοποιεί τις έντονες αντιθέσεις άσπρου/μαύρου και τις σκιές, για παράδειγμα τη σκιά του Έλληνα παραγωγού που μιλά πίσω από το άσπρο πανί (ο οποίος περιέργως θυμίζει λίγο …Δρ. Μαμπούζε).
Στο φιλμαρισμένο χώρο, στο φόντο, εμφανίζονται συχνά συσκευές τηλεόρασης που παίζουν ταινίες (ακόμη κι ένα παλιό ελληνικό μιούζικαλ) ή βιντεοκλίπ από το ΜΤV, συνήθως χιπ χοπ. Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στη δημιουργία μιας παράξενης, αλλόκοτης ατμόσφαιρας… Όπως διατείνονται ο σκηνοθέτης και ο αιθουσάρχης πατέρας του, στο σινεμά η ζωή γίνεται όνειρο και όλα επιτρέπονται…

Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου 2011

ΣΙΝΕΜΑ/To Nέο Ελληνικό Ρεύμα

περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ χειμώνας 2011, τ 219

Δημήτρης Αθανίτης

Η "αρχιτεκτονική" του ματιά καθηλώνει και στις πέντε ταινίες του. Ολοκληρώνει τώρα τις "Τρεις Μέρες Ευτυχίας" που θα δούμε του χρόνου στις αίθουσες.

"Αυτή τη φορά στράφηκα σ' ένα γυναικείο θέμα γιατί οι γυναίκες ζουν πιο πολύ τις εκρηκτικές αντιφάσεις των αλλαγών που γίνονται γύρω μας. Το να είσαι γυναίκα σήμερα, μου φαίνεται πιο δύσκολο και ταυτόχρονα γοητευτικό. Οι ρόλοι των φύλων, δεν είνα πια οι γνωστοί."

"Το σινεμά στη δεκαετία του 90 ήταν ακόμη στην αναζήτηση του φολκόρ και του προφανούς. Σήμερα θέλω ένα σινεμά ελεύθερο από συμβάσεις, ικανό να με κοιτάξει κατάματα και κυρίως να μου μεταφέρει το πιο δύσκολο συναίσθημα. Ανάταση!"

ALTCINE Oλες οι τανίες του Δημήτρη Αθανίτη στο altcine

http://www.altcine.com/

WHY CINEMA NOW / Γιατί σινεμά σήμερα

Επετειακή έκδοση του Διεθνούς Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τα 50 χρόνια

Σήμερα που η παγκοσμοιοποίηση ενοποιεί τον κόσμο ισιοεδωτικά, το σινεμά είναι το τελευταίο μεγάλο ταξίδι. Υποσκάπτοντας τα κλισέ που μας κατακλύζουν, συχνά αθέατα, το σινεμά είναι η τέχνη κόντρα στη σύμβαση.

Πιστεύω σ' ένα σινεμά με καινούργια ματιά, άποψη και ιδιαιτερότητα. Ενα σινεμά που οδηγεί στην επανακάλυψη του κόσμου.

Γιορτάζουμε τα 50 χρόνια του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης κι αυτό είναι σημαντικό. Φεστιβάλ, όπως αυτό της Θεσσαλονίκης είναι χώροι ζωτικής σημασίας για τη προβολή ενός κινηματογράφου διαφορετικού. Ενός κινηματογράφου ανήσυχου, νεανικού που επιμένει να βλέπει με παρθένο βλέμμα κάθε μέρα τον κόσμο. Ενός κινηματογράφου που στοχάζεται μέσα από κάθε ταινία πάνω στον ίδιο τον εαυτό του, ψάχνοντας από την αρχή τα μέσα του, τη σχέση του με τον κόσμο.

Θεσσαλονίκη 2009